× 
Klik in dit venster
op: http://beeldmeditaties.nl
om naar die site over te stappen.

Sluit het venster om te blijven.

           
welkom menu contact zoeken
HeiligenkalenderHeiligen op naamPatroonheiligenHedendaagse namenMeer...     
451  Vierde Oecumenische Concilie

Info afb.

Vierde Oecumenische Concilie, gehouden te Chalcedon; 451.

Feest 16 juli

Dit Concilie werd voorgezeten door Keizer Marcianus (450-458) en zijn vrouw, keizerin Pulcheria. Het kwam vooral bij elkaar om de juiste houding te vinden tegenover de monofysitische opvatting omtrent Christus. Deze leer werd vooral gepropageerd door Dioscurus, patriarch van Alexandri ( 454; feest Koptisch 09 apr) en Eutyches.

Wat voorafging
Ondanks het feit, dat er t.a.v. het nestorianisme duidelijkheid was ontstaan op het concilie van Efese in 431 en in weerwil van de diplomatieke inspanningen achteraf om de partij van de antiochenen binnen boord te krijgen, was de kou nog niet uit de lucht. De plechtige uitspraken van Cyrillus, opgesteld op het concilie van Efese, waren immers nooit officieel van kracht geworden. Cyrillus' opvolger Dioscurus ging als een razende tegen de nestorianen te keer, maar verviel van de weeromstuit in de dwaling van het monofysitisme.
De aanhangers daarvan stelden dat men in Christus niet twee, maar slechts n 'natuur' onderkende: een samensmelting van de goddelijke en de menselijke. (Deze leer was als ketterij verworpen. De goddelijke natuur van de god-mens Christus gaat niet op in de menselijke, en de menselijke niet in de goddelijke).

In Constantinopel schreef archimandriet Eutyches over de persoon van Jezus, die toch weer allerlei ruimte liet voor dubbelzinnige interpretaties. Op 22 november 448 werd er een regionale bisschoppensynode bijeengeroepen onder leiding van patriarch Flavianus van Constantinopel; daar werd Eutyches' leer inderdaad officieel veroordeeld.
Maar Eutyches had machtige contacten aan het keizerlijke hof. Bovendien bespeelde hij de openbaarheid door overal op de muren wervende teksten te laten schilderen. Daarbij beriep hij zich erop, dat hij niets anders deed, dan de leer herhalen die in het verleden op alle erkende concilies van - zoals hij opsomde - Rome, Jerusalem, Alexandri en Thessalonika was uitgewerkt en aangenomen. Aanvankelijk probeerde keizer Theodosius II een compromis tot stand te brengen door Flavianus ertoe te bewegen zijn harde opstelling t.a.v. Eutyches te herroepen. Toen dat niet lukte, besloot de keizer op 30 maart 449 in Efese een synode van bisschoppen bijeen te roepen vanuit zijn gehele rijk.

Flavianus zond onmiddellijk een ongeruste boodschap naar paus Leo in Rome. Deze probeerde de keizer van zijn voornemen af te brengen, omdat er niets goeds van zo'n synode te verwachten viel. Tevergeefs. Wat paus Leo vreesde gebeurde inderdaad. Hij zond drie gezanten naar Efese met een persoonlijk schrijven van zijn hand, waarin hij zijn standpunt duidelijk uiteenzette. Een van hen stierf onderweg. Op 8 augustus 449 had de eerste zitting plaats: er waren 140 bisschoppen verzameld, plus een aantal afgevaardigden van de woestijnmonniken uit Syri; daarnaast was Dioscurus vergezeld van zijn zogeheten 'parabolanen', een goed georganiseerde bende ziekendragers, die ook wel bereid waren zich voor andere doeleinden te laten gebruiken... Dioscurus vond het niet nodig de brief van de paus uit Rome te laten voorlezen. Hij ging onmiddellijk over tot de behandeling van de Eutyches-kwestie. Honderd-dertien bisschoppen stemden vr, toen gevraagd werd om Eutyches in ere te herstellen. Flavianus en enkele medestanders werden veroordeeld en verbannen. In het tumult ging het protest van de gezanten uit Rome volkomen verloren, terwijl intussen militie, stevige monniken en Dioscurus' professionele ziekendragers de orde kwamen herstellen door de luid protesterende minderheid gewoon af te voeren.

Deze bisschoppensynode is de geschiedenis ingegaan als de Roverssynode (449; 08 aug).

Het moeizame akkoord van 433 werd aldus weer geheel ongedaan gemaakt. Men moest nog twee jaar wachten, vooraleer op het oecumenische concilie van Chalcedon (451) orde op zaken zou worden gesteld.
[LThK]

Legende
Het vierde oecumenische concilie vond plaats in de Sint-Eufemiakerk van Chalcedon. Op 11 juli van dat jaar geschiedde tijdens de bisschoppenvergadering het beroemde Eufemiawonder.

Tijdens de beraadslagingen ging het o.a. om de vraag of Christus alleen een menselijke of ook nog een goddelijke natuur had. Aan Sint Eufemia in de hemel werd gevraagd of zij met een duidelijk herkenbaar teken uitkomst wilde bieden. De aanwezige bisschoppen legden daartoe een geschreven exemplaar van een orthodoxe (twee naturen) en een Ariaanse (n natuur) geloofsbelijdenis in de tombe bij het nog volkomen gave lichaam van de heilige.
Toen men de tombe de dag erna weer opende lag de Aariaanse versie onder Euphemia's voeten, terwijl zij de orthodoxe geloofsbelijdenis in haar hand hield. Dit maakte diepe indruk op de aanwezige concilievaders en had een beslissende invloed op de loop van het concilie.


Bronnen
[140; [Jacobs.Scheuring:89]

© A. van den Akker s.j.

VoorwoordHoe wordt men heilige?
AuteursrechtWoordenboek
LeeswijzerGastenboek
Bronnen